Ngày 2 tháng 9 năm 1945 tại Quảng trường Ba Đình Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc Bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, ngày nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. 

Hơn tám mươi năm qua, nền giáo dục cách mạng đã thành lập hàng chục ngàn ngôi trường từ Mầm non đến Đại học, tạo nên nguồn nhân lực lớn lao phục vụ cho công cuộc đánh Pháp, đuổi Mỹ, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc! 

Trong số những ngôi trường đó, có một ngôi trường ra đời rất đặc biệt! Đó là Trường Nội trú Cà Mau - Ninh Bình! Trường được thành lập từ nghĩa tình sâu nặng của miền đất Cố Đô Hoa Lư, Ninh Bình với miền đất cực Nam Tổ Quốc, Cà Mau; trong thời kì kháng chiến chống Mỹ cứu nước khốc liệt của dân tộc ta! 

Ngược dòng lịch sử, vào đầu những năm 60 của thế kỷ trước; cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của Nhân dân ta đang vô cùng ác liệt. Trên địa bàn tỉnh Cà Mau chính quyền Ngụy Sài Gòn càn quét khủng bố đẫm máu! Chỉ riêng biệt khu Hải Yên – Bình Hưng “địa ngục trần gian” do tên Nguyễn Lạc Hóa cầm đầu tập đoàn tội ác, đã tàn sát nhân dân ta vô cùng tàn bạo. Theo thống kê của Bảo tàng tỉnh Cà Mau, Biệt khu Hải Yến - Bình Hưng tồn tại từ năm 1957 đến năm 1973, đã sát hại 1.675 đồng bào, cán bộ, chiến sĩ cách mạng của ta. 

Trong bối cảnh chiến tranh khốc liệt như vậy, với tầm nhìn xa, trông rộng của Đảng, Bác Hồ và Tỉnh ủy Cà Mau; tháng 4 năm 1964, Trường Nội trú Cà Mau - Ninh Bình đã được thành lập. Trong tiếng bom rền đạn nổ, trường vẫn khai giảng khóa đào tạo khoá đầu tiên tại Mũi Ông Lục, Đầm Thị Tường.

Đội ngũ giáo viên của trường có người địa phương có người từ quê hương  Ninh Bình, nghe theo tiếng gọi của Đảng, bất chấp hiểm nguy, đã vượt Trường Sơn, qua nước bạn Lào, Campuchia, đi bộ hơn 7 tháng trời; để mang kiến thức về với Cà Mau!

Học trò của trường là con em thương binh, liệt sỹ; con của cán bộ cách mạng, hội tụ về trường, học kiến thức, “học làm người, học làm cách mạng”, đó chính là những “hạt giống đỏ” cho cho tương lai.

Trong 15 năm hoạt động, từ năm 1964 đến năm 1979, Trường Nội trú Cà Mau - Ninh Bình đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao! Đào tạo trên 1.500 học sinh, sau này rất nhiều người trưởng thành trong lực lượng vũ trang, lãnh đạo Đảng, chính quyền cấp tỉnh, các ban ngành… 

Ngày 16 tháng 12 năm 2014 Trường Nội trú Cà Mau – Ninh Bình đã vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu cao quý “Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân” về thành tích đóng góp trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. 

Trong số những người đã học tại Trường Nội trú Cà Mau - Ninh Bình, có 5  người trở thành tướng lĩnh trong Quân đội nhân dân Việt Nam và Công an nhân dân Việt Nam! Đó là:

Thiếu tướng Nguyễn Hoàng Thuỷ Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân khu 9.

Thiếu tướng Huỳnh Hữu Chiến, nguyên Phó Tổng cục An ninh;

Thiếu tướng Hồ Việt Lắm nguyên Cục trưởng Cục An ninh Tây Nam Bộ;

Thiếu tướng Trần Triều Dương Giám đốc Sở Cảnh sát phòng cháy chữa cháy TP Hồ Chí Minh;

Trung tướng Nguyễn Thanh Nam: Nguyên Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục Chính trị, Công an nhân dân Việt Nam;

Cuộc đời cách mạng của 5 vị tướng, muốn viết về mỗi người, phải viết cả  một cuốn sách mới cơ bản nói hết! Trong phạm vi bài viết này chỉ xin phép vắn tắt về một vị Tướng là Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân: Thiếu tướng Hồ Việt Lắm.

Trong lịch sử đấu tranh phản gián với các lực lượng thù địch của Công an Nhân dân Việt Nam, hơn tám mươi năm qua gắn liền với biết bao chiến công hiển hách! 

Trong bề dày lịch sử lung linh ấy, Kế hoạch CM12 tại Cà Mau là một trong những chiến công chói lọi! Đỉnh cao của trí thông minh sáng tạo, lòng dũng cảm vô song! Trong đó Thiếu tướng Hồ Việt Lắm, ngày ấy là Phó Trưởng Công an huyện Trần Văn Thời tỉnh Minh Hải (cũ) đã giữ vị trí quan trọng trong chiến công huyền thoại này!  

Năm 1973 “Mỹ cút”! Năm 1975 “Ngụy nhào” [i]; nhưng một số phần tử trong chính quyền Sài Gòn (cũ) vẫn ngấm ngầm chống đối, phá hoại, nhằm lật đổ chính quyền cách mạng còn non trẻ. Trong số các tổ chức phản động lưu vong lúc bấy giờ, có cái gọi là “Mặt trận quốc gia thống nhất giải phóng Việt Nam” do Lê Quốc Túy và Mai Văn Hạnh cầm đầu. 

Chúng được hỗ trợ vật chất tinh thần từ các thế lực phản động quốc tế, đặt bản doanh huấn luyện tại Thái Lan. 

Đầu năm 1981, Túy, Hạnh tổ chức một toán biệt kích mang biệt hiệu “Minh vương 1” từ Thái Lan xâm nhập bằng đường bộ qua Campuchia về Việt Nam. Đến rừng U Minh Thượng, bị ta chặn đánh. Một số tên bị tiêu diệt, một số bị bắt sống và số còn lại băng rừng tháo chạy. 

Sau thất bại, chúng tung toán Minh Vương 2 nhập biên bằng đường biển vào huyện Trần Văn Thời, ta phục kích bắt sống thu giữ hơn 3,5 tấn vũ khí, bắt sống được 5 tên, trong đó có điện báo viên và thu toàn bộ điện đài. 

Từ thắng lợi này trong cuộc họp tại Hà Nội, ông Hồ Việt Lắm đã đề xuất ý tưởng, đựợc Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Phó Thủ tướng), kiêm Bộ trưởng Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) Phạm Hùng chấp thuận và đặc biệt khen ngợi.

Từ cơ sở đó, đầu tháng 6-1981, Bộ Nội vụ đã xây dựng kế hoạch đặt tên là “CM-12”. Quá trình thực hiện kế hoạch này chúng ta đã cảm hóa gần như toàn bộ thành viên trong toán “Minh Vương 2”, đưa tin về chỉ huy đầu não của chúng bên Thái Lan là cuộc nhập biên đã thành công tốt đẹp. 

Chúng ta đã lừa được tổng hành dinh của chúng, mở màn cho một điệp vụ phản gián chưa từng có trong lịch sử! 

Trong hơn 3 năm: từ tháng 5-1981 đến tháng 9-1984, chúng ta đã đón bắt tổng cộng 18 chuyến xâm nhập, bắt 189 tên gián điệp, biệt kích, thu 3.679 khẩu súng các loại, 90 tấn đạn; 1.200kg chất nổ, 14 tấn tiền Việt Nam giả, nhiều điện đài và phương tiện khác...

Trong quá trình lừa địch tài tình, ta đã bắt sống Mai Văn Hạnh và phát hiện, bóc gỡ 10 tổ chức phản động khác của địch cài cắm trong nội địa, bắt hàng ngàn tên đang ẩn nấp trong các vỏ bọc khác nhau ở miền Trung, miền Đông , miền Tây Nam bộ và Thành phố Hồ Chí Minh.

Suốt trong thời gian của chuyên án, ông Hồ Việt Lắm đã 17 lần trực tiếp ra tàu “đón” địch, đưa 147 tên biệt kích vào trận địa phục kích, để các lực lượng của ta bắt giữ! Đây là một nhiệm vụ hết sức nguy hiểm, nặng nề và cân não. Song ông Hồ Việt  Lắm đã xử lý hết sức thông minh, tài tình, thành công hoàn hảo! 

“Nếu không khôn khéo, dũng cảm, không có tinh thần sẵn sàng hy sinh tính mạng vì Tổ quốc thì sẽ không đủ dũng khí để đối mặt với hiểm nguy và anh Mười Lắm cũng sẽ không thể hoàn thành nhiệm vụ được giao một cách vẹn toàn như thế...”, [ii] 

Tháng 1 năm 2018 ông Hồ Việt Lắm vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. 

Từ vùng đất anh hùng; thành lập ngôi trường anh hùng; tạo nên vị Tướng anh hùng! Rạng danh quê hương đất nước./.

i.Thơ Bác Hồ

ii Đại tá Trần Lương Tư, nguyên Phó Cục trưởng Cục H48 (Bộ Công an),.